नेपाली फिल्मका लेखकको संकट : न उचित पारिश्रमिक, न सम्मान

841 Shares

काठमाडौं । नेपाली चलचित्र क्षेत्रमा कलाकार, निर्देशक र निर्माताको चर्चा हुने गरे पनि चलचित्रको मेरुदण्ड मानिने कथाकार तथा पटकथा लेखकहरू भने अझै उचित पारिश्रमिक र सम्मानको अभावमा संघर्ष गरिरहेका छन्। फिल्म निर्माणमा लेखकको भूमिका महत्त्वपूर्ण भए पनि उनीहरूको श्रम र सिर्जनात्मक योगदानको उचित मूल्यांकन हुन नसकेको गुनासो बढ्दै गएको छ।

चलचित्रको कथा र पटकथा तयार गर्न लामो समय अनुसन्धान, अध्ययन र सिर्जनात्मक अभ्यास आवश्यक पर्छ। तर नेपाली फिल्म क्षेत्रमा पटकथा लेखनका लागि पर्याप्त समय र बजेट छुट्याउने प्रवृत्ति कमजोर रहेको लेखकहरूको गुनासो छ।

लेखनमा समय कम, पारिश्रमिक पनि न्यून

फिल्म लेखकहरूले निर्माताबाट छोटो समयमै पटकथा तयार पार्न दबाब आउने गरेको बताएका छन्। कतिपय अवस्थामा फिल्मको छायांकन सुरु गर्ने समय नजिकिँदा मात्रै लेखकसँग सम्झौता गरिने र छिटो स्क्रिप्ट बुझाउन भनिने गरेको छ।

लेखनका लागि पर्याप्त समय नपाउँदा कथाको विषयवस्तुमा गहिराइ ल्याउन, पात्र विकास गर्न र पटकथालाई परिमार्जन गर्न कठिन हुने उनीहरूको भनाइ छ।

फिल्म निर्माणमा कलाकार तथा निर्देशकका लागि ठूलो रकम खर्च गरिए पनि लेखकको पारिश्रमिकमा भने मोलमोलाइ हुने गरेको गुनासो छ। यसले दक्ष र अनुभवी लेखकलाई समेत निरुत्साहित बनाएको छ।

लेखकको श्रमको मूल्यांकन आवश्यक

नेपाली फिल्म क्षेत्रमा पछिल्लो समय कथावस्तु र पटकथाको महत्त्वबारे चर्चा बढ्दै गएको छ। तर त्यसअनुसार लेखकको व्यावसायिक सुरक्षा र सम्मान सुनिश्चित हुन नसकेको देखिन्छ।

फिल्म सफल बनाउन कलाकारको अभिनय र निर्देशकको प्रस्तुति जति महत्त्वपूर्ण हुन्छ, त्यति नै बलियो कथा र पटकथा पनि आवश्यक हुन्छ। त्यसैले लेखनलाई सामान्य कामका रूपमा नभई चलचित्र निर्माणको आधारभूत सिर्जनात्मक पाटोका रूपमा लिनुपर्ने सरोकारवालाहरूको धारणा छ।

लेखकहरूले उचित पारिश्रमिक, लेखनका लागि पर्याप्त समय, स्पष्ट सम्झौता र सिर्जनात्मक अधिकारको सुनिश्चितता हुनुपर्ने माग गर्दै आएका छन्।

सम्झौता र अधिकारको स्पष्ट व्यवस्था खाँचो

फिल्म निर्माणका क्रममा लेखकसँग गरिने सम्झौता, पारिश्रमिक भुक्तानी र पटकथाको स्वामित्वसम्बन्धी विषयलाई व्यवस्थित गर्नुपर्ने आवश्यकता पनि औँल्याइएको छ। कतिपय अवस्थामा मौखिक सहमतिमै काम हुने र काम सम्पन्न भएपछि पारिश्रमिक तथा अधिकारका विषयमा विवाद उत्पन्न हुने गरेको छ।

चलचित्र क्षेत्रलाई व्यवस्थित उद्योगका रूपमा विकास गर्ने हो भने लेखकसहित सबै श्रमिक तथा सिर्जनाकर्मीको अधिकार सुनिश्चित गर्नुपर्ने देखिन्छ। उचित पारिश्रमिक र सम्मानको वातावरण बनेमा मात्रै नयाँ पुस्तालाई चलचित्र लेखनमा आकर्षित गर्न र नेपाली फिल्मको कथावस्तु तथा गुणस्तर सुधार गर्न सहयोग पुग्नेछ।

सम्बन्धित समाचार