धान र कोदो भित्र्याउने समयमा वर्षा, किसानलाई बाली जोगाउनै मुस्किल

946 Shares

काठमाडौं । धान र कोदो भित्र्याउने मुख्य समयमा मौसम प्रतिकूल बनेपछि किसान चिन्तित बनेका छन्। पाकेर खेतमै रहेको धान तथा काटेर सुकाउन राखिएको बाली वर्षाले भिजाउने र कुहिने जोखिम बढेपछि किसानलाई बाली जोगाउन समस्या भएको छ।

वर्षभरि मेहनत गरेर उत्पादन गरेको अन्नबाली भित्र्याउने समयमा वर्षा हुन थालेपछि किसानलाई थप सास्ती भएको हो। विशेषगरी धान काटिसकेका तर सुरक्षित भण्डारण गर्न नपाएका किसानलाई पानीले बाली भिजाउने चिन्ता छ। काट्न बाँकी रहेका किसानलाई भने हावाहुरी र वर्षाले धान ढाल्ने डर छ।

 

धान भिज्ने र कुहिने जोखिम

बाँकेलगायत तराईका जिल्लामा किसान अहिले धमाधम धान भित्र्याउन लागेका छन्। वर्षाको पूर्वानुमान सार्वजनिक भएपछि कतिपय किसानले बिहानदेखि रातिसम्म खेतमै खटिएर धान काट्ने, सुकाउने र सुरक्षित स्थानमा राख्ने काम गरिरहेका छन्।

बाँकेको नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिका–१९ का किसान ध्रुवकुमार थापा क्षेत्रीका अनुसार विगतमा पनि असोज र कात्तिकमा भएको बेमौसमी वर्षाले तयारी अवस्थामा रहेको धानबालीमा क्षति पुर्‍याएको थियो। त्यसैले यस वर्ष सम्भावित क्षति रोक्न किसानले समयमै बाली भित्र्याउने प्रयास गरिरहेका छन्।

चाडपर्वको समय भएकाले खेताला तथा मजदुर पाउन कठिन भएको र थ्रेसर तथा ट्र्याक्टरजस्ता कृषि उपकरणको प्रयोग गर्नसमेत सहज नभएको किसानको गुनासो छ। हतारमा काटिएको धान राम्रोसँग सुकाएर भण्डारण गर्न पनि समस्या भइरहेको छ।

 

मौसम पूर्वानुमानले किसानलाई थप चिन्ता

मौसम पूर्वानुमानअनुसार देशका विभिन्न स्थानमा वर्षा र हिमपातको सम्भावना देखिएपछि किसानलाई पाकेको धान सुरक्षित राख्न सुझाव दिइएको छ।

नेपाल कृषि अनुसन्धान परिषद् (नार्क) ले वर्षा रोकिएपछि मात्रै धान काट्न र काटिसकेको धानलाई सुरक्षित स्थानमा राख्न सुझाव दिएको छ। धान काटेर सुकाउन पर्याप्त घाम लाग्ने अवस्था सुनिश्चित गरेर मात्रै कटानी गर्न उपयुक्त हुने विज्ञहरूको भनाइ छ।

 

भण्डारणमा पनि सावधानी अपनाउन आग्रह

कृषि विज्ञहरूले धान काटिसकेपछि राम्रोसँग सुकाएर मात्रै भण्डारण गर्न सुझाव दिएका छन्। पर्याप्त नसुकाइएको धान भण्डारण गर्दा ढुसी, कीरा तथा अन्य रोगको जोखिम बढ्न सक्छ। त्यसैले धानलाई घाम लागेको समयमा सुकाउने र चिस्यान उपयुक्त अवस्थामा पुगेपछि मात्रै सुरक्षित भण्डारण गर्नुपर्ने उनीहरूको सुझाव छ।

धान र कोदो दुवै बाली भित्र्याउने समयमा मौसम प्रतिकूल हुँदा किसानको उत्पादन र आम्दानी प्रभावित हुन सक्ने चिन्ता बढेको छ। समयमै मौसमसम्बन्धी सूचना उपलब्ध गराउने, कृषि उपकरणको पहुँच विस्तार गर्ने र विपद्बाट प्रभावित किसानलाई आवश्यक सहयोग गर्ने व्यवस्था गर्नुपर्ने देखिन्छ।

वर्षभरि गरेको मेहनतको प्रतिफल भित्र्याउने समयमा हुने बेमौसमी वर्षाले किसानलाई थप आर्थिक जोखिममा पार्न सक्ने भएकाले सम्बन्धित निकायले आवश्यक सतर्कता र सहयोगका उपाय अपनाउनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ।

सम्बन्धित समाचार