काठमाडौं । नेपाली अटोमोबाइल बजारले दसैँमा अपेक्षा गरेअनुसार व्यापार गर्न नसकेपछि व्यवसायीले अब तिहारलाई लक्षित गरेका छन्। दसैँ–तिहारलाई सवारीसाधन बिक्रीको मुख्य सिजन मानिए पनि यस वर्ष बाढीपहिरो, सडक अवरोध र सवारीसाधन आयातमा देखिएको समस्याले बजार प्रभावित भएको हो।
अटो व्यवसायीहरूले दसैँअघि ग्राहकबाट ठूलो संख्यामा गाडीको बुकिङ लिएका थिए। नाडा अटो शो र नाइमा नेपाल मोबिलिटी एक्स्पोमा नयाँ गाडीप्रति ग्राहकको आकर्षण देखिए पनि बुकिङ भएका सबै सवारीसाधन समयमै ग्राहकसम्म पुर्याउन नसक्दा व्यवसायी समस्यामा परेका थिए।
विशेषगरी चीनबाट आयात हुने विद्युतीय सवारीसाधनको आपूर्ति प्रभावित हुँदा बजारमा अपेक्षित कारोबार हुन सकेन। रसुवागढी, तातोपानी र कोरला नाकासँग जोडिएका सडक तथा पूर्वाधारमा आएको अवरोधले सवारीसाधन नेपाल भित्र्याउन कठिनाइ भएको थियो।
यस वर्षको अटो बजारमा बाढीपहिरो प्रमुख चुनौती बनेको छ। भोटेकोशी क्षेत्रमा आएको बाढीले चीनबाट नेपाल भित्रिने प्रमुख व्यापारिक मार्ग तथा पूर्वाधारमा क्षति पुर्याएपछि सवारीसाधनको ढुवानी प्रभावित भएको थियो।
चीनबाट आयात हुने अधिकांश विद्युतीय सवारीसाधनका लागि उत्तरी नाका महत्त्वपूर्ण रहेकाले ती मार्ग अवरुद्ध हुँदा विभिन्न ब्रान्डका गाडी बाटोमै रोकिएका थिए। भारतबाट आउने सवारीसाधन पनि नेपालका विभिन्न सडकमा भएको अवरोधका कारण समयमा गन्तव्यमा पुर्याउन कठिन भएको व्यवसायीले बताएका थिए।
नाडा अटोमोबाइल्स एसोसिएसन अफ नेपालका अध्यक्ष सुरेन्द्र उप्रेतीका अनुसार दसैँका लागि ल्याइएका सवारीसाधनमध्ये धेरै बाटोमै रोकिएका थिए। यसले ग्राहकलाई समयमै गाडी हस्तान्तरण गर्ने योजनामा असर पारेको थियो।
अटो शो तथा मोबिलिटी एक्स्पोमा गाडी बुकिङ गरेका ग्राहकले दसैँमा नयाँ सवारीसाधन चढ्ने अपेक्षा गरेका थिए। तर, आयात र ढुवानीमा अवरोध हुँदा धेरै ग्राहकले निर्धारित समयमा गाडी पाउन सकेनन्।
व्यवसायीका अनुसार ग्राहकले अग्रिम रकम बुझाइसकेको वा बैंकबाट ऋण प्रक्रिया पूरा गरिसकेको अवस्थामा पनि गाडी उपलब्ध गराउन नसक्दा कम्पनीहरूलाई आर्थिक तथा व्यावसायिक दबाब परेको छ।
गाडीको आपूर्ति लामो समयसम्म सहज नहुँदा बुकिङ रद्द हुने जोखिमसमेत बढेको व्यवसायीको चिन्ता छ। यसले कम्पनीको नगद प्रवाहदेखि आगामी बिक्री योजनासम्म असर पार्न सक्छ।
दसैँमा अपेक्षित व्यापार हुन नसकेपछि अटो व्यवसायीले तिहारलाई अर्को अवसरका रूपमा हेरेका छन्। सवारीसाधन आयातका अवरुद्ध मार्ग सञ्चालनमा आए र ढुवानी सहज भए तिहारसम्म बाँकी बुकिङ पूरा गर्न सकिने उनीहरूको अपेक्षा छ।
तर, तिहारको व्यापार पनि सवारीसाधनको उपलब्धता, सडकको अवस्था र भन्सार नाकाको सञ्चालनमा निर्भर रहने देखिन्छ। समयमै गाडी उपलब्ध नभए ग्राहकको माग हुँदाहुँदै पनि बिक्री बढाउन कठिन हुन सक्छ।
नेपालमा दसैँ–तिहारको समयमा वर्षभरि बिक्री हुने सवारीसाधनको ठूलो हिस्सा कारोबार हुने भएकाले यस अवधिको व्यापारले अटो व्यवसायको वार्षिक प्रदर्शनमा महत्त्वपूर्ण प्रभाव पार्छ। त्यसैले व्यवसायीका लागि तिहारको कारोबार सुधार गर्नु अहिलेको प्रमुख प्राथमिकता बनेको छ।
सवारीसाधनको आयात र ढुवानी सहज बनाउन सडक मर्मत, वैकल्पिक मार्गको व्यवस्था तथा उत्तरी नाकाहरू सञ्चालनमा ल्याउनुपर्ने माग व्यवसायीले गर्दै आएका छन्। आयात प्रक्रिया नियमित हुन सके बजारमा गाडीको उपलब्धता बढ्ने र ग्राहकलाई समयमै सवारीसाधन हस्तान्तरण गर्न सहज हुने उनीहरूको भनाइ छ।
दसैँमा गुमेको व्यापार तिहारमा कति सुधार हुन्छ भन्ने कुरा आगामी दिनमा आपूर्ति व्यवस्थापन कति सहज हुन्छ भन्नेमा निर्भर रहनेछ। अहिले व्यवसायी र ग्राहक दुवैको ध्यान अवरुद्ध मार्ग खुल्ने र रोकिएका सवारीसाधन बजारसम्म आइपुग्ने समयतर्फ केन्द्रित छ