काठमाडौं । परिवारको दैनिक जीवन व्यवस्थित राख्ने जिम्मेवारी महिलामाथि तुलनात्मक रूपमा बढी पर्ने गरेको छ। घरायसी काममा प्रत्यक्ष रूपमा संलग्न हुनुका साथै परिवारका सदस्यको आवश्यकता, योजना र विभिन्न जिम्मेवारीबारे निरन्तर सोचिरहनुपर्ने भएकाले महिलामा ‘मानसिक भार’ बढी हुने गरेको हो।
महिलाहरूले परिवारका लागि आवश्यक कामको योजना बनाउने, समय सम्झिरहने, बालबालिका तथा परिवारका अन्य सदस्यका आवश्यकतामा ध्यान दिने र घरायसी व्यवस्थापन मिलाउने काममा ठूलो भूमिका निर्वाह गर्छन्। यी कामहरू कतिपय अवस्थामा शारीरिक श्रमजस्तो प्रत्यक्ष देखिँदैनन्, तर निरन्तर सोच र निर्णयको आवश्यकता पर्ने भएकाले मानसिक रूपमा बोझिलो हुन सक्छन्।
परिवारमा जिम्मेवारीको समान बाँडफाँट नहुँदा महिलामाथिको मानसिक दबाब अझ बढ्ने गर्छ। घरबाहिरको कामसँगै घरायसी जिम्मेवारीसमेत सम्हाल्नुपर्ने अवस्थाले उनीहरूको समय, आराम र व्यक्तिगत जीवनमा समेत असर पार्न सक्छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार घरायसी तथा पारिवारिक जिम्मेवारीलाई साझा रूपमा बाँडफाँट गर्ने, महिलाको अदृश्य श्रमलाई सम्मान गर्ने र निर्णय प्रक्रियामा जिम्मेवारी समान रूपमा बाँड्ने अभ्यासले यस्तो मानसिक भार कम गर्न सहयोग पुर्याउन सक्छ।
परिवार सञ्चालनमा महिलाले गर्ने योजना, व्यवस्थापन र निरन्तर चिन्तनलाई पनि श्रमकै रूपमा बुझ्नुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ।