काठमाडौं । पछिल्लो समय युरोपका विभिन्न देशमा युवापुस्ताको आन्दोलन चर्किँदै गएको छ। शिक्षा, रोजगारी, महँगी, आवास संकट र भ्रष्टाचारविरुद्ध असन्तुष्टि व्यक्त गर्दै जेनजी पुस्ताका युवाहरू सडकमा उत्रिन थालेका छन्। फ्रान्स, जर्मनी, इटाली, स्पेन, बेल्जियम, पोर्चुगल, ग्रीस र अल्बानियालगायत देशमा युवा प्रदर्शन विस्तार भइरहेको छ।
युवाहरूले आफूहरूको भविष्यप्रति सरकार र राजनीतिक नेतृत्व गम्भीर नभएको आरोप लगाउँदै आएका छन्। उनीहरू गुणस्तरीय शिक्षा, सहज रोजगारी, सस्तो आवास र सार्वजनिक सेवामा पर्याप्त लगानीको माग गरिरहेका छन्।
महँगी र बेरोजगारी मुख्य असन्तुष्टि
युरोपमा पछिल्लो समय दैनिक उपभोग्य वस्तुको मूल्य, घरभाडा र जीवनयापन खर्च बढ्दै गएको छ। त्यसको प्रत्यक्ष असर युवा पुस्तामा परेको छ। स्थायी रोजगारी पाउन कठिन हुनु, न्यून पारिश्रमिकमा काम गर्नुपर्ने अवस्था र घर किन्न वा भाडामा बस्नसमेत महँगो पर्नुले युवामा निराशा बढाएको छ।
युरोपेली संघको सन् २०२५ को सर्वेक्षणअनुसार १६ देखि ३० वर्ष उमेर समूहका ४० प्रतिशत युवाले बढ्दो मूल्य र जीवनयापन खर्चलाई प्रमुख चिन्ताको विषय मानेका छन्। त्यस्तै, सन् २०२५ मा युरोपेली संघमा १८ देखि २४ वर्ष उमेर समूहका २६.३ प्रतिशत व्यक्ति गरिबी वा सामाजिक बहिष्करणको जोखिममा थिए।
फ्रान्स र जर्मनीमा प्रदर्शन चर्कियो
फ्रान्समा विद्यालयको कमजोर अवस्था, शिक्षक अभाव र शिक्षामा पर्याप्त बजेट विनियोजन नभएको भन्दै विद्यार्थीहरूले प्रदर्शन सुरु गरेका थिए। पछि आन्दोलन महँगी, सार्वजनिक सेवा र सरकारको नीतिविरुद्ध समेत केन्द्रित भयो।
अक्टोबर १७ मा फ्रान्समा भएको प्रदर्शनमा करिब पाँच लाख ५० हजार मानिस सहभागी भएको अनुमान गरिएको थियो। अक्टोबर ३१ मा पनि देशभर करिब तीन लाख २० हजार प्रदर्शनकारी सडकमा उत्रिएको समाचारमा उल्लेख छ।
जर्मनीमा पनि अक्टोबर ३१ मा ‘जेनजी रेगेल्ट’ नामक युवा अभियानको नेतृत्वमा ३० भन्दा बढी सहरमा प्रदर्शन भएको थियो। आयोजकले करिब एक लाख २० हजार मानिस सहभागी भएको दाबी गरेका छन्। उनीहरूले शिक्षा, स्वास्थ्य, सामाजिक सुरक्षा र जलवायु संरक्षणमा लगानी बढाउन तथा अनिवार्य सैनिक सेवा पुनः लागू नगर्न माग गरेका छन्।
स्पेनमा आवास संकट, इटालीमा शिक्षा र रोजगारीको प्रश्न
स्पेनमा घरभाडा वृद्धि र आवास संकट युवाको प्रमुख असन्तुष्टि बनेको छ। घरबाट विस्थापित हुनुपर्ने अवस्था र भाडा नियन्त्रणसम्बन्धी नीतिको माग गर्दै प्रदर्शन भइरहेको छ।
इटालीमा भने शिक्षा प्रणालीको कमजोर अवस्था, रोजगारीको अनिश्चितता र बढ्दो जीवनयापन खर्चविरुद्ध युवाहरूले प्रदर्शन गरेका छन्। मिलान, टुरिन र बोलोग्नालगायत सहरमा भएका प्रदर्शनका क्रममा केही स्थानमा झडपसमेत भएको थियो।
बेल्जियम, पोर्चुगल, ग्रीस र अल्बानियामा पनि युवाहरूले विभिन्न माग राख्दै आन्दोलन गरिरहेका छन्।
सर्बियामा युवा आन्दोलनको राजनीतिक प्रभाव
युरोपमा युवा आन्दोलनको चर्चा भइरहेका बेला सर्बियामा विद्यार्थी नेतृत्वको आन्दोलनले राजनीतिक क्षेत्रमा समेत प्रभाव पारेको छ। लामो समयदेखि जारी विद्यार्थी प्रदर्शनपछि भएको निर्वाचनमा राष्ट्रपति अलेक्सान्दर भुचिचको नेतृत्वसँग जोडिएको राजनीतिक शक्तिले पराजय व्यहोरेको समाचार सार्वजनिक भएको छ।
युवाहरूले शान्तिपूर्ण रूपमा उठाएका मागलाई राजनीतिक नेतृत्वले बेवास्ता गरेको र आफ्नो आवाज सुनाउन सडक आन्दोलन गर्न बाध्य भएको बताउँदै आएका छन्।
विश्लेषकहरूका अनुसार युरोपभर फैलिएको युवा असन्तुष्टिको मुख्य कारण आर्थिक असमानता, पुस्तागत विभेद, कमजोर सार्वजनिक सेवा र भविष्यप्रतिको अनिश्चितता हो। सामाजिक सञ्जालले विभिन्न देशका युवा आन्दोलनबीच सूचना र अनुभव आदानप्रदान गर्न पनि सहज बनाएको छ।
यद्यपि सबै देशका आन्दोलनका कारण र माग समान छैनन्। कतिपय प्रदर्शन शान्तिपूर्ण रहे पनि केही स्थानमा प्रहरीसँग झडप, तोडफोड र लुटपाटका घटना भएका छन्।
युरोपमा फैलिँदो जेनजी आन्दोलनले युवा पुस्ताका समस्या सम्बोधन गर्न सरकारहरूलाई दबाब दिइरहेको छ। शिक्षा, रोजगारी, आवास र सामाजिक सुरक्षाका विषयमा ठोस सुधार नभए युवाको असन्तुष्टि अझ व्यापक बन्न सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।