नेपाली कम्युनिस्ट आन्दोलन : डराएको नेतृत्व, हराएको प्रश्न

1.1k Shares

काठमाडौं । नेपाली कम्युनिस्ट आन्दोलन लामो राजनीतिक इतिहास बोके पनि पछिल्लो समय नेतृत्व, आन्तरिक लोकतन्त्र, विचारको विविधता र संगठनात्मक विभाजनका प्रश्नमा घेरिएको देखिन्छ। कम्युनिस्ट पार्टीभित्र फरक मतलाई स्थान दिनेभन्दा नेतृत्वको आलोचना गर्नेहरूलाई पन्छाउने प्रवृत्ति बढेको भन्दै विश्लेषण हुन थालेको छ।

नेपालमा कम्युनिस्ट पार्टीको स्थापना २००६ सालमा पुष्पलाल श्रेष्ठको नेतृत्वमा भएको थियो। स्थापना भएको केही समयमै नेतृत्व र नीतिबीचको मतभेद देखिन थालेको र त्यसपछिका दशकमा पार्टी विभाजन तथा पुनर्गठनको क्रम निरन्तर चल्दै आएको छ।

कम्युनिस्ट आन्दोलनभित्र विभिन्न समयमा नेतृत्व परिवर्तन, पार्टी विभाजन र फरक धार निर्माण हुँदै आएको छ। एमाले, माओवादीसहित विभिन्न कम्युनिस्ट धारहरूबीचको राजनीतिक प्रतिस्पर्धा र एकताका प्रयाससँगै आन्तरिक मतभेद पनि देखिँदै आएका छन्।

रिपोर्टमा वामपन्थी विश्लेषक विष्णुहरि शर्मालाई उद्धृत गर्दै नेतृत्वमा आलोचना स्वीकार गर्ने संस्कार कमजोर बनेको र फरक मत राख्नेहरूलाई पार्टीबाट अलग गर्ने प्रवृत्तिले कम्युनिस्ट आन्दोलनलाई कमजोर बनाएको धारणा प्रस्तुत गरिएको छ। उनका अनुसार लामो समयदेखि नेतृत्वमा देखिएको संकीर्णता र फरक विचारप्रतिको असहिष्णुताले आन्दोलनलाई टुक्राटुक्रामा विभाजित गरेको छ।

पछिल्लो राजनीतिक अवस्थामा एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका संयोजक पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ लगायतका नेताहरूको नेतृत्व र भूमिकामाथि पनि पार्टीभित्र प्रश्न उठिरहेका छन्। निर्वाचनमा आएको परिणाम, नेतृत्व हस्तान्तरण र संगठन पुनर्गठनका विषयमा सम्बन्धित दलभित्र बहस जारी रहेको रिपोर्टमा उल्लेख छ।

नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलनमा मार्क्सवाद, लेनिनवाद तथा माओवादलगायत विभिन्न वैचारिक धार विकास भएका छन्। हाल पनि विभिन्न कम्युनिस्ट पार्टी र समूहहरू अस्तित्वमा छन्। यस्तो अवस्थामा नेतृत्वले फरक मत, आलोचना र वैचारिक बहसलाई कसरी व्यवस्थापन गर्छ भन्ने विषय आन्दोलनको आगामी दिशासँग जोडिएको प्रश्न बनेको छ।

 
 
 
सम्बन्धित समाचार