काठमाडौं । नेपाली चलचित्र क्षेत्रमा दक्ष पटकथा लेखकको अभाव देखिन थालेपछि निर्माता तथा निर्देशक आफैँ कथा र पटकथा लेखनमा जुट्न थालेका छन्। चलचित्रको मुख्य आधार मानिने पटकथा लेखनमा पर्याप्त जनशक्ति नहुँदा फिल्मकर्मीले विभिन्न चुनौती सामना गर्नुपरेको छ।
अभिनेता तथा पटकथाकार दीपकराज गिरी र निर्देशक प्रदीप भट्टराईको अनुभव पनि यसैसँग जोडिएको छ। दीपकराज गिरी आफू अभिनयमा केन्द्रित हुन चाहँदा पनि राम्रो पटकथा लेखकको अभावले लेखनमा लाग्नुपरेको बताउँछन्। निर्देशक भट्टराईले पनि उपयुक्त लेखक नपाएपछि आफैँ पटकथा लेख्न थालेको अनुभव सुनाएका छन्।
लेखकको अभाव र न्यून लगानी
निर्देशक दीपेन्द्र लामाका अनुसार नेपाली फिल्म क्षेत्रमा सीमित संख्यामा मात्रै सक्रिय पटकथा लेखक छन्। उनीहरूमाथि छोटो समयमै धेरै चलचित्रका पटकथा तयार पार्नुपर्ने दबाब रहने गरेको छ।
चलचित्रका अन्य प्राविधिक तथा सिर्जनात्मक पक्षमा बजेट बढ्दै गए पनि पटकथा लेखनमा भने पर्याप्त लगानी हुन नसकेको उनको भनाइ छ। लेखकलाई जीवनयापन गर्न पुग्ने पारिश्रमिकसमेत नदिइने अवस्थाले यस क्षेत्रमा नयाँ प्रतिभा आकर्षित हुन नसकेको देखिन्छ।
कतिपय निर्माता लेखकसँग दुईदेखि तीन लाख रुपैयाँमै पटकथा लेखिदिन अपेक्षा गर्ने गर्छन्। लामो समय लगाएर लेख्नुपर्ने काममा उचित पारिश्रमिक र समय नपाउँदा लेखकहरू निरुत्साहित हुने गरेका छन्।
हतारमा तयार हुन्छन् पटकथा
नेपाली चलचित्र क्षेत्रमा पटकथा लेखनका लागि पर्याप्त समय नदिने प्रवृत्ति पनि समस्याका रूपमा देखिएको छ। कतिपय निर्माता तथा निर्देशक फिल्म प्रदर्शनको मिति नै तय गरेर लेखककहाँ पुग्ने र निश्चित समयभित्र पटकथा तयार पार्न दबाब दिने गर्छन्।
पटकथा लेखक प्रदीप भारद्वाजका अनुसार निर्माता तथा निर्देशकले कलाकारको छनोट र प्रदर्शन मितिलाई प्राथमिकता दिँदा लेखन प्रक्रिया प्रभावित हुने गरेको छ। पटकथा तयार भइसकेपछि पनि विभिन्न व्यक्तिको सुझाव र हस्तक्षेपका कारण पटकथा परिवर्तन हुने समस्या रहेको उनको अनुभव छ।
त्यस्तै, लेखक विकास सुवेदीले पनि छोटो समयमै पटकथा तयार पार्नुपर्ने दबाब आउने गरेको बताएका छन्।
नयाँ लेखकलाई अवसर र विश्वासको कमी
निर्देशक दीपेन्द्र लामाले नेपाली फिल्म क्षेत्रमा नयाँ लेखकलाई विश्वास गर्ने र उनीहरूको सिर्जनात्मक क्षमताको मूल्यांकन गर्ने वातावरण कमजोर रहेको बताएका छन्।
पहिलेदेखि काम गरिरहेका सीमित लेखकलाई मात्रै पटकथा लेखनको जिम्मेवारी दिने प्रवृत्तिले नयाँ प्रतिभाले अवसर पाउन नसकेको उनको भनाइ छ। नयाँ लेखकले तयार पारेका पटकथाको मूल्यांकन गर्ने क्षमता पनि फिल्म क्षेत्रमा विकास हुनुपर्ने उनले औँल्याएका छन्।
पटकथा लेखन केवल कथा तयार पार्ने काम मात्रै नभई पात्र, संवाद, दृश्य, घटनाक्रम र प्राविधिक पक्षलाई समेत समेट्ने सिर्जनात्मक प्रक्रिया हो। यसका लागि पर्याप्त अध्ययन, अनुसन्धान र समय आवश्यक हुन्छ।
नेपाली चलचित्रको गुणस्तर सुधार गर्न दक्ष पटकथा लेखक उत्पादन, लेखनमा पर्याप्त लगानी, उचित पारिश्रमिक र नयाँ लेखकलाई अवसर दिने वातावरण निर्माण गर्नुपर्ने देखिन्छ।