इजरायलको प्रारम्भिक मतगणनामा नेतान्याहुको गठबन्धन अघि, विपक्षी दलको चुनौती कायमै

1.4k Shares

काठमाडौं । इजरायलको संसदीय निर्वाचनको प्रारम्भिक मतगणनामा प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुको पक्षमा रहेको गठबन्धनले अग्रता लिएको छ। करिब २५ प्रतिशत मतपेटिकाको गणना हुँदा नेतान्याहु समर्थित गठबन्धनले संसद्मा बहुमतका लागि आवश्यक सङ्ख्या हासिल गर्न सक्ने संकेत देखिए पनि विपक्षी दलहरूको प्रतिस्पर्धा र अन्तिम चुनावी परिणामबारे अनिश्चितता कायमै छ।

इजरायलको केन्द्रीय निर्वाचन समितिले सार्वजनिक गरेको प्रारम्भिक विवरणअनुसार २५.२ प्रतिशत मतपेटिकाको गणना हुँदा नेतान्याहु समर्थित गठबन्धनले ६३ सिटको सम्भावना देखाएको छ। नेतान्याहुको विपक्षमा रहेका दलहरूको गठबन्धनले ४९ सिट पाउने अवस्थामा देखिएको छ भने मुख्यतः अरब समुदायका दलहरू सम्मिलित संयुक्त सूचीले आठ सिट पाउने प्रारम्भिक अनुमान छ।

यद्यपि, यो प्रारम्भिक मतगणनामा आधारित विवरण हो। सबै मतगणना पूरा नभएसम्म कुनै पनि दल वा गठबन्धनको अन्तिम अवस्था निश्चित मान्न सकिँदैन।

नेतान्याहुको लिकुड पहिलो स्थानमा

प्रधानमन्त्री नेतान्याहुको नेतृत्वमा रहेको लिकुड पार्टी इजरायलको प्रमुख राजनीतिक शक्तिमध्ये एक हो। सुरक्षा, सैन्य शक्ति र क्षेत्रीय शत्रुविरुद्ध कडा नीति अपनाउने प्रतिबद्धतालाई उनले चुनावी अभियानको मुख्य विषय बनाएका थिए।

अक्टोबर ७, २०२३ मा हमासको आक्रमणपछि सुरु भएको युद्ध र त्यसपछि गाजालगायत क्षेत्रमा भएका सैन्य कारबाहीले यस निर्वाचनलाई थप महत्त्वपूर्ण बनाएको छ। इरानसँगको युद्ध तथा क्षेत्रीय सुरक्षा चुनौती पनि मतदाताका प्रमुख चासो बनेका छन्।

नेतान्याहुले आफ्नो नेतृत्वमा इजरायलले हासिल गरेका सैन्य उपलब्धि र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँगको सम्बन्धलाई चुनावी अभियानमा जोड दिएका छन्। उनले आफ्नो पक्षमा बलियो दक्षिणपन्थी सरकार गठन गर्नुपर्ने बताउँदै आएका छन्।

तर, नेतान्याहुको राजनीतिक भविष्यमा सुरक्षा चुनौती मात्र निर्णायक छैनन्। सन् २०२३ को हमास आक्रमण रोक्न नसकेको विषयमा राजनीतिक जवाफदेहिताको प्रश्न, भ्रष्टाचारसम्बन्धी मुद्दा र अतिवादी दक्षिणपन्थी सहयोगी दलहरूको प्रभावले पनि उनको नेतृत्वमाथि दबाब सिर्जना गरेको छ।

विपक्षी गठबन्धनको नेतृत्वमा गादी आइसेनकोट

नेतान्याहुका प्रमुख प्रतिस्पर्धी गादी आइसेनकोटको नेतृत्वमा रहेको याशार पार्टी विपक्षी खेमाको मुख्य शक्तिका रूपमा देखिएको छ। पूर्वसेना प्रमुख आइसेनकोटले सरकारको नेतृत्व परिवर्तन, सुरक्षा व्यवस्थामा सुधार र राजनीतिक जवाफदेहितालाई आफ्नो अभियानको महत्त्वपूर्ण विषय बनाएका छन्।

आइसेनकोटले सन् २०२३ को हमास आक्रमणसँग जोडिएका सुरक्षा कमजोरीबारे छानबिन हुनुपर्ने र अनिवार्य सैनिक सेवाबाट छुट पाउँदै आएका अतिरूढिवादी यहुदी समुदायका सदस्यलाई पनि सैन्य सेवामा सहभागी गराउनुपर्ने धारणा राखेका छन्।

उनको पक्षमा नाफ्ताली बेनेट, अविग्दोर लिबरम्यान र याइर गोलानसँग सम्बन्धित राजनीतिक शक्तिहरूको साथले नेतान्याहुविरोधी गठबन्धनको सम्भावना बढाएको छ। तर, विपक्षी दलहरूबीच सरकार गठनका लागि आवश्यक साझा सहमति जुटाउनु चुनौतीपूर्ण छ।

मतदान सकिएपछि सार्वजनिक गरिएका प्रमुख टेलिभिजन संस्थाका मतसर्वेक्षणहरूले नेतान्याहुको गठबन्धनभन्दा विपक्षी खेमाले केही बढी सिट पाउन सक्ने संकेत गरेका थिए। ती अनुमानमा विपक्षी खेमाले करिब ५१ देखि ५३ सिट र नेतान्याहु समर्थित गठबन्धनले करिब ५० देखि ५१ सिट पाउने देखाइएको थियो।

लिकुड पार्टी भने सबैभन्दा ठूलो एकल दल बन्न सक्ने अनुमान गरिएको थियो। यसले नेतान्याहुको पार्टी व्यक्तिगत रूपमा अगाडि देखिए पनि विपक्षी दलहरू संयुक्त रूपमा बलियो बन्न सक्ने अवस्था रहेको देखाउँछ।

अरब दल निर्णायक बन्न सक्ने

इजरायलको संसद् नेसेटमा कुल १२० सिट छन्। सरकार गठन गर्न कम्तीमा ६१ सांसदको समर्थन आवश्यक पर्छ। कुनै एक दलले मात्र स्पष्ट बहुमत हासिल गर्ने सम्भावना कम भएकाले सरकार गठनमा गठबन्धनको भूमिका निर्णायक हुन्छ।

यस निर्वाचनमा अरब समुदायको प्रतिनिधित्व गर्ने संयुक्त सूची र राम पार्टीले महत्त्वपूर्ण सिट हासिल गर्न सक्ने देखिएको छ। उनीहरूको समर्थनले नेतान्याहुविरोधी दललाई सरकार गठन गर्न आवश्यक बहुमत पुर्‍याउन सहयोग गर्न सक्छ।

तर, विपक्षी खेमाका केही प्रमुख नेताले अरब नेतृत्वका दलहरूसँग गठबन्धन सरकार नबनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्। यस्तो अवस्थामा नेतान्याहुविरोधी दलहरूले पर्याप्त सिट पाए पनि सरकार गठनका लागि आवश्यक बहुमत जुटाउन कठिन हुन सक्छ।

नेतान्याहु पक्षले भने अरब दलहरूको समर्थनमा निर्भर नहुने दक्षिणपन्थी सरकार गठन गर्ने धारणा अघि सारेको छ। यसले चुनावपछि हुने गठबन्धन वार्तालाई थप जटिल बनाउन सक्छ।

प्रारम्भिक अग्रता नै अन्तिम जित होइन

यस निर्वाचनको नतिजा विश्लेषण गर्दा प्रारम्भिक मतगणना र मतदानपछि सार्वजनिक भएका मतसर्वेक्षणबीचको अन्तरलाई ध्यान दिन आवश्यक छ। प्रारम्भिक मतगणनामा नेतान्याहु समर्थित गठबन्धन अघि देखिए पनि मतसर्वेक्षणले विपक्षी खेमालाई केही बढी सिट दिने अनुमान गरेका थिए।

मतपेटिकाको गणना कुन क्षेत्रबाट सुरु भयो, बाँकी मतपेटिकामा कुन दलको समर्थन बढी छ र सैनिकलगायतका विशेष मतपत्रको गणना कहिले हुन्छ भन्ने विषयले अन्तिम परिणाममा प्रभाव पार्न सक्छ। त्यसैले प्रारम्भिक तथ्याङ्कका आधारमा मात्र सरकार कसले बनाउँछ भन्ने निष्कर्ष निकाल्न सकिँदैन।

निर्वाचनपछि नेतान्याहु र आइसेनकोट दुवैले सरकार गठनको प्रयास गर्ने सम्भावना छ। तर, दुवै पक्षले आवश्यक ६१ सिटको समर्थन जुटाउन नसके राजनीतिक अनिश्चितता लम्बिन सक्छ र पुनः निर्वाचनको सम्भावनासमेत उत्पन्न हुन सक्छ।

समग्रमा, इजरायलको निर्वाचनले नेतान्याहुको व्यक्तिगत राजनीतिक प्रभाव, विपक्षी दलहरूको एकता र अरब दलहरूको संसदीय भूमिकाबीचको प्रतिस्पर्धालाई उजागर गरेको छ। प्रारम्भिक मतगणनामा नेतान्याहुको गठबन्धन अघि देखिए पनि अन्तिम सत्ता समीकरण भने मतगणना र त्यसपछिको गठबन्धन वार्ताले निर्धारण गर्नेछ।

सम्बन्धित समाचार